1. Home
  2. Verhalen
  3. "Het krioelt bij de zwaluwenwand"

'Het krioelt hier in de lucht!'

Tweehonderdvijftig gaten verdeeld over een zestig meter lange, betonnen muur. Het is de zogenaamde oeverzwaluwwand van Van Werven in Biddinghuizen. Harold Boer, projectmedewerker van Landschapsbeheer Flevoland is er lyrisch over: “Zet in je pauze een stoeltje neer en ga samen met je broodtrommeltje in stilte zitten. Dan zie je non-stop ouders in en uit vliegen om hun jongen te voeren.”

Het is vrijdagochtend als Harold in een rechte lijn het terrein van Van Werven over rijdt. Snel voorbij aan alle bulten met herbruikbare grondstoffen. Het groene aspect van de werkzaamheden vindt hij mooi, maar het proces interesseert hem niet. Als Harold naar Van Werven rijdt is dat altijd voor ‘zijn’ oeverzwaluwwand. Harold vertelt dat de wand in 2005 is gerealiseerd mede door de inzet van wijlen Kees Mocking. De wand, waar de oeverzwaluw na zijn overwintering in Afrika een plek heeft om te broeden, is daarom naar deze natuurliefhebber vernoemd. Harold wenkt ons naar de zijkant. “Als we hier staan, zien we precies hoe drukbezet de wand is. De ouders vliegen uit, vangen de vliegjes in de lucht en keren dan terug naar het juiste gat om hun jongen op het nest te voeden. Het krioelt hier in de lucht, fantastisch!”

Aanstampen
Zonder deze wand, bouwt de vogel een nest in een steile zandwand. En precies dat gebeurde voorheen weleens. “Ze graven een gat in de bult en gaan er wonen. Maar vanaf dat moment mag je het nest niet meer storen. Niet praktisch op een industrieterrein. Daarom is de zandwand kunstmatig nagebootst.” Enthousiast loopt Harold naar de gaten en laat zien dat elk gat gevuld is met zand. De vogeltjes graven een tunnel, waardoor er de vorm van een halve maan ontstaat. Volgens Harold graven de vogeltjes, aan het begin van het broedseizoen, het zand er zelf uit, maar ze stoppen het er niet zelf in: “De wand is ongeveer anderhalve meter diep en een gemiddelde nestgang is een meter. Die wordt helemaal gevuld met zand. Én het wordt flink aangestampt, want als het zand inzakt als er een nestje in zit, kan het vogeltje er niet uit.” Samen met vrijwilligers van onder meer het nabijgelegen asielzoekerscentrum klaart Harold jaarlijks deze klus. Als de zandberg onder de gaten te hoog wordt, graaft Van Werven de grond weer nestjes af. “Belangrijk, want anders steekt een reiger zijn kop zo in een gat.”

Als Harold vertelt, is het verdacht stil boven ons hoofd. Een enkele keer schrikken we door een zwaluw die het wél aandurft om terug te keren naar zijn nest. Maar de meeste vogels zwermen hoog boven ons hoofd, tot wij vertrokken zijn. Gelukkig valt er veel meer te zien op deze natuurstrook. De projectmedewerker wandelt, langs de verschillende poelen, richting het bos. Want daar is een bever superactief. Ondertussen laat hij de vleermuisbunker zien en vertelt hij over de rijke flora in het gebied. “Hier in de polder hebben we kleigrond. Dit stukje grond is bewust afgegraven tot zandniveau. Hierdoor ontstaat voedselarm grond en juist hierop groeien bijzondere planten die je elders in Flevoland niet ziet.”

Afzetlintjes
In het bosgebied laat Harold de bomen zien waaraan de bever overduidelijk gesnoept heeft. Als hij terugloopt wijst hij de pinksterbloem aan en vertelt hij over de moeraswespenorchis. “Daar telde ik er vorig jaar ruim zevenhonderd van”, zegt hij, terwijl hij een armgebaar maakt naar de rietorchis. “Die groeit goed!” Vervolgens excuseert hij zich voor de orchidee. “Hij staat helaas nog helemaal niet in bloei”. Met compassie bewaakt Harold al dit groen: “Jaarlijks maait Van Werven het gras, maar niet voordat ik alle bijzondere planten afzet met lintjes.”

Het mag duidelijk zijn: Harold hoopt dat Van Werven dit natuurgebied oneindig lang behoudt en dat hij het mag blijven onderhouden. “De eerste legsel zal achter de rug zijn en dus beginnen de zwaluwen aan hun tweede leg. Als die zwaluwen na twee weken ook groot genoeg zijn, zwermen ze hier nog even rond, maar in juni is hier geen zwaluw meer te bekennen. Met honderd zijn ze gekomen en met duizend vertrekken ze weer naar Afrika. Zandbijen maken dan, met veel liefde, gebruik van de gaten in de wand.”

Deze website plaatst cookies, waaronder die van Google Analytics. Dit doen we om onze site gebruiksvriendelijker te maken, onder andere door analyse van het bezoekersgedrag.